Inflatie 2019: Wat kunnen we verwachten?

14

We kijken in dit artikel naar de inflatieverwachtingen voor 2019. In het bijzonder voor Nederland. Dat is belangrijk omdat we graag weten wat we met onze zuurverdiende euro’s kunnen gaan kopen. De overheid belooft dat we er in 2019 financieel op vooruit zullen gaan. In ieder geval staat vast dat ons inkomen gemiddeld iets zal stijgen, maar de prijzen ook. Verondersteld gekend is inflatie in het algemeen het gevolg van stijgende prijzen. Het is geldontwaarding. Minder kunnen kopen met hetzelfde geld. Het geld wordt minder waard. Het begrip wordt ook wel omschreven als too much money chasing too few goods. Inflatie 2019: wat gaat het ons brengen?

Consumentenprijsindex

Om de inflatie ontwikkeling voor consumenten goed te kunnen volgen en om historische inflatiecijfers met elkaar te kunnen vergelijken, wordt de inflatie gemeten aan de hand van een vaste lijst van producten, goederen en diensten. Deze lijst wordt de consumentenprijsindex (CPI) genoemd. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceert als laatst gekende cijfer dat percentage over november 2018. Het bedroeg toen 2,03%. Precies op het niveau waar de Europese Centrale Bank naar streeft (rond de 2%).

Trend naar hogere rente ingezet

De Amerikaanse centrale bank of Federal Reserve (Fed) heeft in 2018 vier keer de rente (fed funds rate) verhoogd. Dit onder andere om te snelle groei (oververhitting) van de economie tegen te gaan. Ook natuurlijk, omdat de rente een decennium lang kunstmatig laag gehouden werd. De politiek van easy money of QE keerde met 180 graden naar één van stelselmatige verkrapping van de geldhoeveelheid. Een verhoging van de rente sinds begin 2018 die president Trump absoluut niet zint. Het is nochtans gezond(er) economisch beleid. De Amerikaanse rente staat in januari 2019 op 2.25 à 2.50 procent.

Ondertussen in Europa: laagste inflatie in 8 maanden tijd

‘De kerninflatie is nog altijd niet gestegen en de doelstelling van 2 procent inflatie is nog niet in zicht. De kerninflatie, dat is de inflatie zonder de invloed van de sterk schommelende prijzen voor energie en levens- en genotsmiddelen, kwam in december uit op 1%. Ondertussen is de algemen inflatie in de eurozone is in december gezakt naar 1,6 % op jaarbasis. Een maand eerder bedroef de inflatie nog 1,9%. Dat blijkt uit cijfers van Eurostat. De inflatie in het eurogebied is daarmee gedaald naar het laagste niveau in acht maanden. Dit komt vooral door de gedaalde energieprijzen.

Inkoopprogramma obligaties stopt

In januari 2019 stop de ECB officieel met het inkoopprogramma van staatsobligaties van de lidstaten. Wat niet wil zeggen dat het stimuleren van de Europese economie daarmee stopt. ‘Dat is een historisch besluit, maar volgens beurscommentator Jacob Schoenmaker blijft de ECB ondertussen de economie nog stimuleren. “De ECB gaf zelfs nog nooit zo plankgas“, zegt hij.’ Het actuele inflatiecijfer voor de EU bedraagt 1,945 procent. Daarmee nadert het de aanvaarde, nagestreefde 2 procent. De rente staat nog steeds op 0 procent, of is eigenlijk gewoon negatief.

Een normaal verschijnsel

Van overheidswege en in de economieboeken wordt aangenomen dat inflatie een ‘normaal’ verschijnsel is. Inflatie ‘hoort’ nu eenmaal bij een economie. Het is algemeen aanvaard en de burger heeft ook nooit anders gekend. Prijzen stijgen, ofwel uw geld wordt minder waard, dat is normaal. Het interesseert die burger alleen of zijn inkomen minstens gelijke tred houdt.

Géén normaal verschijnsel

Praktisch en historisch gezien klopt dit ook, maar het is au fond fout. Of beter: inflatie hoort niet voor te komen. Laat staan hyperinflatie. We komen er wellicht in de toekomst nog weleens achter dat inflatie helemaal niet zo’n normaal verschijnsel is. Zal vlug gemerkt worden dat inflatie geen normaal economisch verschijnsel is. Wàs! Want wie weet, misschien krijgen we ooit wel weer deflatie, of natuurlijk Biflatie!

Tot die tijd…

Dit artikel getiteld ‘Inflation: A New Normal‘ argumenteert terecht dat de komst van het internet in het algemeen heeft gezorgd voor een lage inflatie. Sindsdien shoppen we anders dan tevoren. Internationaal en dit onder andere dankzij Google. We kunnen prijzen van eenzelfde product of dienst vergelijken. Zo kan je zelfs goud vergelijken én bitcoin vergelijken. We zullen dan ook meest gaan voor de laagste prijs, gecombineerd met de beste kwaliteit. Concurrentie tussen bedrijven en aanbieders van diensten is de beste garantie voor lage prijzen. En dus lage inflatie.

Uitzonderingen

Soms is er echter geen ontsnappen mogelijk. Pas wanneer àlle bedrijven en aanbieders tegelijk hun prijzen verhogen ben je wel verplicht die prijs te betalen. Dat kan zich voordoen wanneer de productiekosten omhoog gaat. De economische opkomst van China heeft sinds het jaar 2000 de prijzen van grondstoffen opgedreven. Maar tegelijk zorgt massaproductie door economie nummer twee in de wereld voor lagere prijzen. Beide houden voor de te voorziene jaren mekaar ongeveer in evenwicht. (Dat is biflatie; een beetje inflatie en een beetje deflatie, tegelijkertijd.) Tenzij er natuurlijk zoiets als een nieuwe oliecrisis zoals in de jaren ’70 plaatsvindt, door externe factoren.

Over de auteur

Zet de dagelijkse economische en maatschappelijke onderwerpen uiteen.