Kwakkelende pensioenfondsen gevaar voor economie

11

Ik zie het al aankomen en ik ben niet de enige. De negatieve prognoses vliegen je werkelijk om de oren wanneer je het internet afstruint op zoek naar economische berichten. In feite ben je eigenlijk op zoek naar positieve berichten want dat is wat we graag willen lezen. De laatste tijd ben ik meermalen vroegtijdig voor mijn beeldscherm weggelopen en zocht ik naar wat aangenamere bezigheden. Pak ik de stofzuiger om de kamer te doen,  geeft in ieder geval een opgeruimd gevoel.

pensioenen

Onrust

Het is een ingeroeste gewoonte om elke ochtend na het opstaan, na een rondje met de hond, het internet op te zoeken. Sinds het beëindigen van mijn kantoorbaan een vast patroon om onder het genot van een paar bakken leut, onder invloed van de coffeïne, op de ochtend aangenaam te ontwaken. Met de coffeïne in mijn adrenaline (huuuh?) had ik dan weer een goeie dag. Vreemd genoeg, nu het einde van het jaar weer is geweest, maakt dat aangename gevoel plaats voor een gevoel van onrust. Ik neem mij telkens voor om dan op de ochtend wat anders te gaan doen. Helaas laat het sombere weer dat niet altijd toe en beperk ik mijn fietsrondje tot een boodschappenrondje. Een broodje van gisteren voor de halve prijs en de vleeswaren op einde datum voor de AH-bonusprijs. Zo komt Jan Splinter door de winter.

Beleggen met bonuskorting

Ook nu ik deze column begin ben ik weer gedeprimeerd van alle sombere beurs-vooruitzichten die voorbij kwamen. Vrijwel alle beursanalisten en economen zien een berenmarkt voor aandelen opdoemen. De één is nog somberder dan de ander. Hoe tegenstrijdig zijn dan de berichten wanneer je online een aantal dagbladen door scrolt. Allemaal er op vooruit en ook nog eens goedkoper tanken. Happy NewYear! In de mainstreammedia lezen we over een geweldig jaar 2018 voor onze NL-economie en veel beurs-genoteerde bedrijven, multinationals meestal, hebben flinke winsten geboekt. Goed voor de dividenden, goed voor de beleggers. Helaas niet voor mij. Ik beleg niet, behalve dan op mijn boterham. En dat zelfs met de AH-bonuskorting. Ach ja, de gewone man, nietwaar. Hoewel ik een gruwelijke hekel heb aan deze uitdrukking die te pas en te onpas wordt gebruikt door onze politici.t

En korting op pensioenen

Hoe dan ook, ik beleg niet zelf want dat doet mijn pensioenfonds voor mij. Ik volg de verrichtingen van het ABP nauwlettend omdat ik van andere gepensioneerden hoor dat ze al jaren geen cent er bij hebben gekregen. Nu heb ik zelf een vroeg-pensioen welke pas volgend jaar een ouderdomspensioen wordt en om die reden ben ik uitermate geïnteresseerd in het beleid van mijn pensioenfonds. Behalve hun abominabele dekkingsgraad gaat ook hun beleggingsresultaat in een neergaande spiraal. Hoef alleen maar het grafiekje te bekijken van de AEX en voel al weer de onvrede onder veel van mijn lotgenoten die net als ik de bui al wel zien hangen. Pensioenkortingen die er geheid gaan komen. We zijn al zo ongeveer gehersenspoeld door de veelvuldige waarschuwingen van aanstaande kortingen als het niet anders wordt met het rentebeleid van centrale banken. En ja hoor, wat blijkt nu vlak voor de feestdagen, de rentes op staatsleningen zijn weer een poosje in een dalende lijn, zij het langzaam, maar toch. Komt puur door de slechte vooruitzichten op de financiële markten waar beleggers massaal uit aandelen stappen en de “veilige” staatsleningen opzoeken. Heb je weliswaar nauwelijks of helemaal geen rente, maar wel de verwachting dat de waarde van het schuldpapier (hopelijk) stabiel blijft.

Pensioenfondsen gevaar voor economie

Pensioenfondsen moeten hun risico spreiden en kunnen niet massaal uit aandelen stappen maar alleen stapsgewijs. Dat betekent meer spreiding naar staatsleningen zonder rente, verlies op effectenportefeuille, en verlies op onroerend goed i.v.m. dalende prijzen parallel aan de neergang van economische vooruitzichten. De deposito’s bij de banken die men aanhoudt voor de uitbetaling van pensioengelden voor de komende jaren leveren ook niets op. Het is allemaal een optelsom van kommer en kwel met ons pensioenstelsel wat ooit de beste ter wereld was. De hamvraag is, hoe gevaarlijk zijn de kwakkelende pensioenfondsen voor onze NL-economie? Er zijn elk jaar meer gepensioneerden en de nieuwkomers, waaronder ik zelf, maken een behoorlijke inkomensval mee doordat men steeds vaker kiest om voor de verhoogde AOW-leeftijd er uit te stappen. Uit het arbeidsproces wel te verstaan. Niet uit het leven natuurlijk want dat komt vanzelf als je wat langer gepensioneerd bent. Maar waarom klagen  gepensioneerden dan nog? Je hebt toch minder nodig als je ouder wordt? En daar ligt nu de crux.

Steeds meer mensen nerveus

Wanneer het aantal (vroeg)gepensioneerden in aantallen oploopt en de koek moeten verdelen dan gaan steeds meer ouderen minder consumeren. Consuminderen dus! Vergeet niet dat veel gepensioneerden al lang op de nullijn zitten. Juist de senioren worden heel voorzichtig wanneer men leest over mindere tijden. Ze houden de hand op de knip. Eerder waren de gepensioneerden de ‘big spenders’ want de pensioenen waren goed in NL. Nu gaat het de verkeerde kant op. De klaagzang van ouderen doet de NL-economie geen goed maar kan besmettelijk zijn. Nu de voorspellingen van (beurs)analisten over een krimpende economie worden overgenomen door de mainstreammedia worden velen voorzichtig met de beelden in het achterhoofd van de crisis in 2009 e.v. jaren. Hoe meer mensen nerveus, is voor economie desastreus.

Versterkend effect op een neergaande spiraal

Behalve de ouderen worden ook de werknemers met tijdelijke contracten voorzichtig en daarna die met vaste contracten. Bang voor banenverlies op termijn wanneer bedrijfsfaillissementen worden aangekondigd en reorganisaties de nieuwe trend worden. Alles bij elkaar geteld zal het een versterkend effect geven op een neergaande spiraal. En onoverkomelijk nog meer versterkt vanuit de wetenschap dat de mondiale schuldenberg meer dan verdubbeld is t.o.v. 2008 en ten gevolge daarvan een bankencrisis(met systeemcrisis?) een serieuze realiteit is. Wanneer de BBP’s van NL en de ons omringende EU-landen gaan krimpen dan gaat de nationale schuld(staatsschuld + bedrijven + schuld van particulieren) onverantwoord drukken op het BBP en zullen zware bezuinigingen onvermijdelijk zijn. Dat zijn de absolute gevolgen van landen die samen een muntunie vormen. Geen fijne vooruitzichten voor 2019.

Storm waait over naar reële economie

Daarom maar gauw een eind breien aan deze naargeestige column en kijken we niet verder vooruit dan de komende weken. Zien we na de fonkelende sterretjes en de vuurpijlen met Oud en Nieuw wel weer hoe we verder gaan. Koning Alex heeft met een waarschuwend vingertje het volk zeker ook een opbeurend woordje toegesproken. Is wel nodig om te voorkomen dat we massaal aan de antidepressiva geraken. De storm op de financiële markten zal uiteindelijk overwaaien naar de reële economie, meestal met een vertraging van ongeveer een half jaar. We hebben nog tijd. Als de beurswaardes van de dure jongens kelderen, dan keldert ons BBP (en het ABP) en kelderen onze besteedbare inkomens. Gaan we met z’n allen naar de kelder.

Over de auteur

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.